Trồng cây cho ong dú trước khi nuôi: nên bắt đầu từ đâu

Ong dú kiếm ăn trong bán kính vài trăm mét quanh tổ. Nếu trong tầm đó không có gì nở hoa thì đàn đói thật — và không kỹ thuật nào bù được điều đó.

Cây trồng hôm nay thì vài năm sau mới thành nguồn hoa đáng kể. Đó là lý do việc này nên làm trước khi mua tổ.

Bước 1: kiểm nguồn hoa hiện có

Đi một vòng bán kính vài trăm mét quanh chỗ định đặt tổ, ghi lại:

• Cây gì đang nở hoa
• Cây gì sắp nở, cây gì vừa tàn
• Khu nào nhiều hoa nhất
• Có vườn cây ăn trái, rừng trồng, hay thảm cỏ dại nào không

Lưu ý: hoa của vườn hàng xóm cũng được tính. Bán kính kiếm ăn không dừng ở ranh giới đất nhà mình.

Bước 2: tìm tháng nào đang trống

Đây là bước quyết định trồng gì. Lặp lại việc đi vòng mỗi tháng trong một năm, và sẽ thấy rõ tháng nào quanh nhà gần như không có gì nở.

Kết quả là một danh sách rất cụ thể — ví dụ tháng 3 và tháng 4 trống. Đó là đề bài cho việc trồng.

Nếu chưa có một năm để quan sát, có thể suy từ đặc điểm vùng:

Bước 3: chọn loài

Bốn tiêu chí, xếp theo mức quan trọng:

• Nở đúng tháng đang trống — đây là mục đích duy nhất của việc trồng bổ sung
• Sống được ở đất và khí hậu vùng mình — cây chết thì mọi tính toán vô nghĩa
• Hoa nhỏ hoặc dạng chùm nhiều bông nhỏ — ong dú rất nhỏ, hoa lớn cấu trúc kín thì không vào được
• Ít cần chăm sóc, không cần phun thuốc

Ưu tiên cây bản địa và cây đã mọc tự nhiên quanh vùng: chắc chắn sống được, ong bản địa đã quen khai thác, và gần như không cần chăm sau khi bén rễ.

Loại hoa không có ích

• Hoa kép nhiều lớp cánh — đẹp nhưng thường được lai để nhiều cánh, làm giảm hoặc mất phần nhị và mật
• Hoa hình ống sâu — mật nằm ngoài tầm với của ong dú
• Hoa nở ban đêm — ong dú hoạt động ban ngày

Bước 4: trồng gần tổ nhất có thể

Vì ong dú bay gần và hiệu quả giảm nhanh theo khoảng cách:

• Một khóm hoa cách tổ hai chục mét có giá trị hơn một vạt hoa cách ba trăm mét
• Trồng dày quanh khu định đặt tổ, thưa dần ra xa
• Nếu định chia nhiều cụm tổ, mỗi cụm cần nguồn hoa riêng gần đó

Điều rẻ nhất mà hiệu quả nhất: đừng dọn sạch

Thảm cỏ dại và cây bụi tự nhiên là nguồn hoa rẻ nhất — chúng mọc được mà không cần gì.

Thói quen dọn sạch cho gọn — phát cỏ, xịt cỏ, cào trơ đất — xoá đúng nguồn đó. Cách dung hoà: dọn lối đi và quanh gốc trụ để tiện đi lại và chống kiến, nhưng giữ nguyên các vạt cỏ ở giữa.

Kiên nhẫn

Cây trồng năm nay thì vài năm sau mới thành nguồn hoa đáng kể. Hai hệ quả:

• Trồng ngay khi bắt đầu nuôi, đừng đợi tới lúc đàn đói
• Trồng trước khi mở rộng số tổ — tăng tổ nhanh hơn tốc độ tăng nguồn hoa là sai lầm phổ biến

Người làm trại lâu năm thường nói: nguồn hoa là thứ giới hạn quy mô trại, không phải đất hay vốn.

Câu hỏi thường gặp