Chăm đàn con sau khi tách: tháng đầu quyết định

Tách xong không phải là xong. Tháng đầu của đàn con quyết định nó đứng vững hay tàn dần — và phần lớn việc cần làm trong tháng đó là không làm gì.

Vì sao đàn con dễ mất

• Quân số mỏng — không đủ để vừa kiếm ăn vừa canh cửa vừa chăm ấu trùng
• Cấu trúc tuổi lệch — có thể nhiều ong non mà ít ong đủ tuổi ra ngoài, hoặc ngược lại
• Dự trữ ít — chưa kịp tích
• Cấu trúc tổ chưa hoàn chỉnh — phải xây lại nhiều
• Dễ bị thiên địch vì không đủ quân phòng thủ

Năm điểm này cộng lại giải thích vì sao đàn mới tách cần yên hơn bất kỳ đàn nào khác.

Tuần đầu

Không mở tổ. Không làm gì. Chỉ quan sát từ ngoài.

Việc duy nhất cần làm:

• Kiểm bát nước chống kiến — đàn yếu là đàn dễ bị kiến nhất
• Kiểm mái che có đúng vị trí không
• Bảo đảm có nguồn nước gần

Dấu hiệu theo tuần

Ong mang phấn về là dấu hiệu đáng mừng nhất — nghĩa là đàn đã có nhu cầu nuôi ấu trùng, tức là chúa đang đẻ và đàn đang gây dựng.

Tháng thứ hai

Có thể mở kiểm tra một lần, vào ngày ấm giữa buổi. Nhìn:

• Có ấu trùng mới không — quan trọng nhất
• Ong có bắt đầu xây thêm không
• Có hũ mật mới không
• Cấu trúc tổ có gọn lại không

Rồi đóng lại và để yên tiếp. Chụp một tấm ảnh làm mốc.

Nếu đàn con không ổn

Trước khi kết luận, nhớ rằng đàn mới tách đương nhiên yếu hơn và phát triển chậm trong vài tháng đầu là bình thường.

Chỉ nên lo khi:

• Không có ong ra vào sau vài ngày trời ấm
• Sau một tháng vẫn không thấy ong mang phấn về
• Mở tổ thấy không có ấu trùng mới sau vài tuần
• Quân số giảm dần thay vì tăng

Dấu hiệu thứ ba đáng ngại nhất — có thể nghĩa là đàn con không có chúa, và với ong dú thì đó gần như là mất đàn.

Việc tuyệt đối không làm với đàn con

• Không tách tiếp — ít nhất một năm
• Không lấy mật
• Không dời tổ
• Không mở tổ nhiều lần để xem có phát triển không
• Không đặt ở điểm xa ít khi ghé — đàn con cần theo dõi sát

Điểm cuối đáng chú ý với trại nhiều điểm: đàn con nên để ở khu gần nhà, và chỉ chuyển ra điểm xa khi đã ổn định.

Chăm đàn mẹ sau khi tách

Phần hay bị quên. Đàn mẹ cũng vừa mất quân số và mất một phần cấu trúc:

• Cũng để yên vài tuần, không mở kiểm tra ngay
• Không lấy mật trong mùa đó nếu đã tách
• Ghi lại tình trạng đàn mẹ sau khi tách — để sau này biết mình có tách quá tay không

Ghi chép này quan trọng: nếu đàn mẹ suy kéo dài sau mỗi lần tách thì đang tách quá nhiều, và cần giảm ở mùa sau.

Câu hỏi thường gặp