Tuần đầu quyết định đàn có đứng vững hay không. Và điều khó nhất: phần lớn việc cần làm là không làm gì.
Việc thứ tư khó nhất với người mới — vừa bỏ tiền mua nên rất muốn xem. Nhưng đàn vừa qua vận chuyển cần yên hơn bao giờ hết.
Vài phút, không lại gần quá. Nhìn:
Mỗi ngày trong tuần đầu — vì đàn mới về là đàn yếu nhất, và kiến là nguyên nhân mất đàn số một.
Nhất là sau mưa gió:
Đĩa nông, có vật nổi, đặt bóng râm, gần tổ nhưng không sát chân trụ.
Bốn dòng mỗi ngày: ngày, thấy gì ở cửa tổ, làm gì, cây gì đang nở. Đây là những bản ghi đầu tiên — và sau này chúng là mốc để so.
| Ngày | Dấu hiệu tốt |
|---|---|
| 1–2 | Có ong ra vào, dù ít |
| 3–5 | Thấy ong gác cửa, ong bay quanh định vị |
| 5–7 | Có ong mang phấn về — dấu hiệu tốt nhất |
Ong mang phấn về nghĩa là đàn đã bắt đầu kiếm ăn ở nơi mới — dấu hiệu cho thấy đàn đã qua giai đoạn khó nhất.
Nếu ong ra vào đều, có ong gác cửa, có ong mang phấn về — đàn đang ổn định tốt.
Có thể mở kiểm tra nhanh vào ngày ấm giữa buổi, nhìn cấu trúc tổ có bị vỡ nhiều khi vận chuyển không. Rồi đóng lại và để yên tiếp.
Và nhớ: đừng kỳ vọng đàn phát triển ngay. Vài tháng đầu chậm là bình thường khi đàn phải làm quen mùa hoa và khí hậu mới.
Đặt ngay vào vị trí cố định đã chuẩn bị sẵn, mở cửa tổ, rồi để yên hoàn toàn — không mở thùng, không nhìn vào trong, không đứng cạnh quan sát lâu. Nên nhận vào chiều muộn để đàn có cả đêm yên tĩnh.
Năm việc: quan sát cửa tổ mỗi ngày từ xa, kiểm chống kiến mỗi ngày vì đàn mới về là đàn yếu nhất, kiểm che chắn nhất là sau mưa gió, bảo đảm có nước cho ong, và ghi chép bốn dòng mỗi ngày.
Ngày 1 tới 2 có ong ra vào dù ít, ngày 3 tới 5 thấy ong gác cửa và ong bay quanh định vị, ngày 5 tới 7 có ong mang phấn về. Dấu hiệu cuối là tốt nhất vì nghĩa là đàn đã bắt đầu kiếm ăn ở nơi mới.
Không mở thùng kiểm tra, không dời tổ vì ong định vị theo vị trí cửa tổ, không cho ăn khi chưa biết tình hình, không đứng lâu cạnh cửa tổ, và không tách hay lấy mật.
Nếu ong ra vào đều và có mang phấn về thì có thể mở kiểm tra nhanh vào ngày ấm giữa buổi, xem cấu trúc tổ có bị vỡ khi vận chuyển không, rồi đóng lại để yên tiếp. Đừng kỳ vọng đàn phát triển ngay vì vài tháng đầu chậm là bình thường.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Nuôi ong dú ở quê dễ có hoa nhưng hay dính thuốc phun; ở phố ít thuốc mà thiếu cây, nóng mái nhà. Bảng so sánh và việc cần làm trước khi mua tổ ở từng
Thuật ngữ nuôi ong dú người mới cần biết gồm khoảng 30 từ về con ong, cấu trúc tổ, vật liệu, việc làm và tình trạng đàn; nắm chúng là đọc được tổ.
Đây là một trong ít nghề nông mà trẻ con tham gia được an toàn. Và có người cùng làm thì ít bỏ cuộc hơn hẳn.
Nghề này đòi hỏi kiên nhẫn hơn là kỹ thuật. Bốn câu hỏi giúp biết trước mình có hợp không, trước khi tốn tiền tốn công.
Mười câu này gần như ai mới bắt đầu cũng hỏi. Trả lời gọn, không vòng vo, dựa trên thực tế nuôi ở Việt Nam.
Người mới thường bắt đầu bằng việc mua tổ. Thực ra có ba việc nên làm trước, và làm đúng thứ tự thì tỷ lệ thành công cao hơn hẳn.
Trục đào tạo: dạy nuôi ong dú cho người chưa biết gì, theo lộ trình từ tổ đầu tiên tới trại nhỏ. Bao gồm sách, khoá học, tài liệu, các lỗi người mới hay mắc. Giọng văn kiên nhẫn, giải thích từ gốc, không giả định người đọc biết thuật ngữ.