Tuần đầu quyết định đàn có đứng vững hay không. Và điều khó nhất: phần lớn việc cần làm là không làm gì.
Ngày nhận tổ
- Nhận vào chiều muộn nếu chọn được — đàn có cả đêm yên tĩnh để ổn định
- Đặt ngay vào vị trí cố định đã chuẩn bị — không để tạm rồi mai dời
- Mở cửa tổ cho ong ra vào
- Để yên hoàn toàn — không mở thùng, không nhìn vào trong, không đứng cạnh quan sát lâu
Việc thứ tư khó nhất với người mới — vừa bỏ tiền mua nên rất muốn xem. Nhưng đàn vừa qua vận chuyển cần yên hơn bao giờ hết.
Năm việc trong bảy ngày đầu
1. Quan sát cửa tổ mỗi ngày, từ xa
Vài phút, không lại gần quá. Nhìn:
- Có ong ra vào không
- Có ong bay quanh định vị không
- Có con nào mang phấn về không
- Có xác ong trước cửa không
2. Kiểm chống kiến
Mỗi ngày trong tuần đầu — vì đàn mới về là đàn yếu nhất, và kiến là nguyên nhân mất đàn số một.
- Bát nước còn nước không
- Vòng mỡ còn dính không
- Có cành lá dây nào chạm vào trụ hay mái không
- Có đường kiến nào đang bò lên không
3. Kiểm che chắn
Nhất là sau mưa gió:
- Mái che còn đúng vị trí không
- Nước có đọng trên nắp không
- Có vệt ẩm loang trên thân thùng không
4. Bảo đảm có nước cho ong
Đĩa nông, có vật nổi, đặt bóng râm, gần tổ nhưng không sát chân trụ.
5. Ghi chép
Bốn dòng mỗi ngày: ngày, thấy gì ở cửa tổ, làm gì, cây gì đang nở. Đây là những bản ghi đầu tiên — và sau này chúng là mốc để so.
Dấu hiệu theo ngày
| Ngày | Dấu hiệu tốt |
|---|---|
| 1–2 | Có ong ra vào, dù ít |
| 3–5 | Thấy ong gác cửa, ong bay quanh định vị |
| 5–7 | Có ong mang phấn về — dấu hiệu tốt nhất |
Ong mang phấn về nghĩa là đàn đã bắt đầu kiếm ăn ở nơi mới — dấu hiệu cho thấy đàn đã qua giai đoạn khó nhất.
Tuyệt đối không làm trong tuần đầu
- Không mở thùng kiểm tra
- Không dời tổ — ong định vị theo vị trí cửa tổ
- Không cho ăn khi chưa biết tình hình
- Không đứng lâu cạnh cửa tổ
- Không tách, không lấy mật — chuyện của nhiều tháng sau
Sau bảy ngày
Nếu ong ra vào đều, có ong gác cửa, có ong mang phấn về — đàn đang ổn định tốt.
Có thể mở kiểm tra nhanh vào ngày ấm giữa buổi, nhìn cấu trúc tổ có bị vỡ nhiều khi vận chuyển không. Rồi đóng lại và để yên tiếp.
Và nhớ: đừng kỳ vọng đàn phát triển ngay. Vài tháng đầu chậm là bình thường khi đàn phải làm quen mùa hoa và khí hậu mới.
Câu hỏi thường gặp
Nhận tổ ong dú về thì làm gì đầu tiên?
Đặt ngay vào vị trí cố định đã chuẩn bị sẵn, mở cửa tổ, rồi để yên hoàn toàn — không mở thùng, không nhìn vào trong, không đứng cạnh quan sát lâu. Nên nhận vào chiều muộn để đàn có cả đêm yên tĩnh.
Tuần đầu cần làm những việc gì?
Năm việc: quan sát cửa tổ mỗi ngày từ xa, kiểm chống kiến mỗi ngày vì đàn mới về là đàn yếu nhất, kiểm che chắn nhất là sau mưa gió, bảo đảm có nước cho ong, và ghi chép bốn dòng mỗi ngày.
Dấu hiệu nào cho thấy đàn mới về đang ổn?
Ngày 1 tới 2 có ong ra vào dù ít, ngày 3 tới 5 thấy ong gác cửa và ong bay quanh định vị, ngày 5 tới 7 có ong mang phấn về. Dấu hiệu cuối là tốt nhất vì nghĩa là đàn đã bắt đầu kiếm ăn ở nơi mới.
Tuần đầu tuyệt đối không làm gì?
Không mở thùng kiểm tra, không dời tổ vì ong định vị theo vị trí cửa tổ, không cho ăn khi chưa biết tình hình, không đứng lâu cạnh cửa tổ, và không tách hay lấy mật.
Sau tuần đầu thì làm gì?
Nếu ong ra vào đều và có mang phấn về thì có thể mở kiểm tra nhanh vào ngày ấm giữa buổi, xem cấu trúc tổ có bị vỡ khi vận chuyển không, rồi đóng lại để yên tiếp. Đừng kỳ vọng đàn phát triển ngay vì vài tháng đầu chậm là bình thường.