Ong dú xây tổ bằng gì và vì sao điều đó quan trọng

Ong dú không xây tổ bằng sáp thuần như ong mật. Chúng dùng sáp trộn nhựa cây — và vật liệu này giải thích khá nhiều điều về cách nuôi.

Vật liệu và cách dùng

Bốn hệ quả thực tế

1. Vì sao mở tổ có chi phí

Cấu trúc tổ dính liền vào nắp và thành thùng qua lớp sáp bịt. Mở nắp là xé lớp đó ra, và đàn phải mất công dựng lại.

Đây là lý do cơ bản nhất khiến nguyên tắc "mở càng ít càng tốt" đúng với ong dú hơn hẳn ong mật.

2. Vì sao không nên khoét thêm lỗ thông hơi

Ong dú tự bịt những khe chúng không muốn. Khoét thêm lỗ nghĩa là bắt đàn tốn công bịt lại — và trong lúc chưa bịt xong thì đó là lối cho thiên địch.

Việc điều tiết không khí trong tổ là chuyện đàn tự lo, và chúng làm tốt hơn người nuôi đoán.

3. Vì sao đàn cần nhựa cây quanh vườn

Ngoài mật và phấn, ong dú còn đi lấy nhựa cây để làm vật liệu xây dựng. Vườn không có cây cho nhựa thì đàn phải bay xa hơn hoặc thiếu vật liệu.

Đây là một lý do nữa để giữ cây và thảm thực vật đa dạng quanh khu đặt tổ, thay vì chỉ nghĩ tới hoa.

4. Vì sao sáp cũ giúp đàn mới chấp nhận thùng

Mùi sáp là tín hiệu quen thuộc. Quét một lớp sáp ong dú vào thùng mới giúp đàn dễ chấp nhận hơn — dùng được cả khi tách đàn lẫn khi đặt thùng chờ ong tự tới.

Vì sao tổ ong dú khó "sửa"

Khác với ong mật có các cầu tháo lắp được, tổ ong dú là một khối liền. Không thể lấy ra một phần rồi lắp lại.

Hệ quả:

• Không có thao tác "kiểm tra từng cầu" như ong mật
• Can thiệp vào phần sinh sản rất khó mà không phá hỏng
• Mất chúa gần như là mất đàn, vì không đưa chúa mới vào được như ong mật
• Tách đàn là thao tác cắt và chia, không phải nhấc cầu

Điều này ảnh hưởng tới thùng nuôi

Vì tổ dính vào thành thùng, vật liệu thùng phải là thứ ong bám được và chấp nhận — gỗ là tốt nhất.

Ngoài ra:

• Không sơn bên trong — ong không bám tốt và có thể không chấp nhận
• Gỗ hết mùi hoá chất — để ngoài trời vài ngày trước khi dùng
• Kích thước vừa với đàn — thùng quá rộng thì đàn tốn nhiều vật liệu và công để lấp

Về việc khai thác vật liệu tổ

Sáp và keo ong từ tổ có thể lấy, nhưng cần nhớ: đây là vật liệu xây dựng của đàn — lấy đi thì đàn phải làm lại.

Nên chỉ lấy phần dư khi vệ sinh tổ hoặc sau khi thu mật, không chủ động khai thác. Và giữ lại một ít để quét vào thùng mới thì hữu ích hơn nhiều so với bán đi.

Câu hỏi thường gặp