Vòng đời và nhịp sống của đàn ong dú qua một năm

Đàn ong dú không phát triển đều đặn mà lên xuống theo mùa hoa. Hiểu nhịp đó là hiểu toàn bộ lịch làm việc của người nuôi.

Bốn giai đoạn trong một vòng năm

Bốn giai đoạn này lặp lại mỗi năm, nhưng rơi vào tháng nào thì khác nhau theo vùng.

Giai đoạn phục hồi

Sau quãng thắt, đàn bắt đầu tăng quân trở lại khi có hoa. Đây là giai đoạn đàn còn yếu và cần yên.

Việc nên làm: đánh giá xem đàn nào qua quãng thắt tốt, đàn nào cần cứu. Việc không nên: tách đàn khi đàn chưa hồi phục hẳn.

Giai đoạn bung sức

Mùa hoa chính. Quân số đông nhất, tích mật nhanh nhất, và đây là cửa sổ tách đàn duy nhất ở nhiều vùng.

Nguyên tắc:

• Tách sớm trong cửa sổ, không tách muộn — đàn con cần thời gian gây dựng
• Chỉ tách từ đàn thật sự mạnh
• Để đàn làm việc, hạn chế mở tổ ngoài việc cần thiết

Giai đoạn tích trữ

Sau đỉnh mùa hoa, đàn chuyển sang tích dự trữ cho mùa khó sắp tới. Hũ mật đầy nhất trong năm ở giai đoạn này.

Đây là chỗ dễ sai nhất: hũ đầy nên rất muốn thu mật. Nhưng phần mật đó chính là thứ đàn cần cho quãng thắt ngay sau.

Nguyên tắc: thu mật ở đầu giai đoạn này nếu đàn thật mạnh, và ngừng hẳn trước khi quãng thắt tới ít nhất một tháng.

Quãng thắt

Giai đoạn khó nhất, và rơi vào tháng khác nhau tuỳ vùng:

• Đông Nam Bộ — cuối mùa khô, khi cao su rụng lá
• Tây Nguyên — giữa và cuối mùa khô
• Miền Tây — mùa mưa nhiều, nước nổi
• Miền Trung — mùa bão
• Miền Bắc — mùa rét

Trong giai đoạn này đàn ăn vào dự trữ và quân số giảm dần — đó là chuyện bình thường, không phải dấu hiệu bệnh.

Nguyên tắc: không tách, không lấy mật, hạn chế mở tổ, chỉ quan sát từ ngoài và bảo đảm che chắn cùng chống kiến.

Vì sao hiểu nhịp này quan trọng

1. Biết cái gì là bình thường

Không hiểu nhịp mùa thì mỗi lần đàn chững lại là một lần lo lắng và can thiệp không cần thiết. Hiểu rồi thì biết: tháng này năm nào đàn cũng vậy.

2. Không bỏ lỡ cửa sổ

Cửa sổ tách đàn ở nhiều vùng chỉ mở một lần mỗi năm. Bỏ lỡ là mất trọn một mùa nhân đàn.

3. Không lấy mật sai lúc

Đây là lỗi gây mất đàn phổ biến nhất — thu mật ngay trước quãng thắt, khi hũ nhìn đầy nhất.

Cách biết nhịp của vùng mình

Ghi chép một vòng năm:

• Tháng nào cây gì nở quanh nhà
• Tháng nào hũ mật đầy nhanh, tháng nào vơi
• Tháng nào lưu lượng ong ra vào nhiều nhất, ít nhất

Sau một năm, đối chiếu là ra nhịp riêng của vườn mình — chính xác hơn mọi khung chung.

Câu hỏi thường gặp